احکام و اصول تجارت در اسلام: راهنمای کامل خرید و فروش شرعی و اخلاقی

پیشنهاد ویژه ایمپلنت اقساطی دندان بدون چک ❗ ✅ ۵۰٪ تخفیف ارتودنسی دندان کامپوزیت دندان با جرم‌گیری رایگان ایمپلنت دندان دیجیتال اقساطی در ایثار کلینیک دین و اندیشه > احکام احکام و اصول تجارت در اسلام: راهنمای کامل خرید و فروش شرعی و اخلاقی 2025-07-10T22:46:35+03:30 ۲۰۲۵-۰۷-۱۰ در آیات متعددی از قرآن کریم احکام تجارت بیان شده است. آیاتی بسیاری در باب تجارت و کسب و کار در قرآن کریم وجود دارد . با ما همراه باشید. احکام تجارت را با هم مرور میکنیم. آیاتی بسیاری در باب تجارت و کسب و کار در قرآن کریم وجود دارد. تجارت، خرید و فروش و تصرف در اصل سرمایه برای دستیابی به سود است. با ما همراه باشید. احکام تجارت اهمیت کسب و کار و تجارت در اسلام ۱ – ممنوعیت زیان رسانی گواه اگر لا یضار در آیه ۲۸۲ سوره بقره فعل معلوم باشد ممنوعیت زیان رسانی گواه و نویسنده بر طرفین تجارت استفاده می‌شود : … واشهدوا اذا تبایعتم ولایضار کاتب ولا شهید وان تفعلوا فانه فسوق بکم… «.هر گاه داد و ستد کردید گواه بگیرید. و هیچ نویسنده و گواهی نباید زیان ببیند(یا زیان بزند؛ اگر فعل «لایضار» معلوم باشد)، و اگر چنین کنید، از نافرمانی شما خواهد بود. و از خدا پروا کنید، و خدا (بدین گونه) به شما آموزش می‌دهد، و خدا به هر چیزی داناست.» (استفاده فوق مبتنی بر این است که فعل «لایضار» معلوم باشد.) تجارت ۲ – ممنوعیت زیان رساندن به گواه زیان رساندن به گواه و نویسنده در تجارت ممنوعیت است: … الا ان تکون تجـره… ولایضار کاتب ولا شهید وان تفعلوا فانه فسوق بکم… «و برای اینکه دچار شک نشوید (به احتیاط) نزدیکتر است، مگر آنکه داد و ستدی نقدی باشد که آن را میان خود (دست به دست) برگزار می‌کنید؛ در این صورت، بر شما گناهی نیست که آن را ننویسید. و (در هر حال) هر گاه داد و ستد کردید گواه بگیرید. و هیچ نویسنده و گواهی نباید زیان ببیند، و اگر چنین کنید، از نافرمانی شما خواهد بود. و از خدا پروا کنید، و خدا (بدین گونه) به شما آموزش می‌دهد، و خدا به هر چیزی داناست.» ۳ – وجوب تعطیلی تجارت هنگام نماز جمعه هنگام برپایی نماز جمعه تجارت و خرید و فروش حرام است: یـایها الذین ءامنوا اذا نودی للصلوه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکر الله وذروا البیع ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون. «ای کسانی که ایمان آورده‌اید چون برای نماز جمعه ندا درداده شد به سوی ذکر خدا بشتابید و داد و ستد را واگذارید اگر بدانید این برای شما بهتر است.» ۳.۱ – دیدگاه تفسیر نمونه در آخرین حکمی که در این آیه ذکر شده، می‌فرماید: (هیچگاه نباید نویسنده سند و شهود (به خاطر بیان حق و عدالت) مورد ضرر و آزار قرار گیرند) (و لا یضار کاتب و لا شهید).(که اگر چنین کنید از فرمان خدا خارج شدید) (فانه فسوق بکم). و به این ترتیب قرآن به کاتبان و شاهدان، مصونیت و امنیت می‌دهد، و موکدا از مردم می‌خواهد که متعرض این اقامه کنندگان حق و عدالت نشوند. از آنچه گفتیم روشن شد که جمله (و لا یضار) به صورت فعل مجهول است یعنی این گروه نباید آزار ببینند، نه اینکه به صورت فعل معلوم باشد به معنی نباید تحریف کنند و آزار دهند ، که جمعی از مفسران ذکر کرده‌اند . زیرا این حکم در آغاز همین آیه آمده است و نیازی به تکرار ندارد. و در پایان آیه بعد از ذکر آن همه احکام، مردم را ( دعوت به تقوا و پرهیزکاری و اطاعت فرمان خدا می‌کند) (و اتقوا الله). و سپس یادآوری می‌نماید که (خداوند آنچه مورد نیاز شما در زندگی مادی و معنوی است به شما تعلیم می‌دهد) (و یعلمکم الله). و او از همه مصالح و مفاسد مردم آگاه است و آنچه خیر و صلاح آنان است. ۴ – جواز تجارت پس از نماز جمعه تجارت و خرید و فروش، پس از اقامه نماز جمعه جایز می‌گردد: یـایها الذین ءامنوا اذا نودی للصلوه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکر الله وذروا البیع ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون. «ای کسانی که ایمان آورده‌اید چون برای نماز جمعه ندا درداده شد به سوی ذکر خدا بشتابید و داد و ستد را واگذارید اگر بدانید این برای شما بهتر است.» جمله (و ذروا البیع) امر به ترک بیع است، و به طوری که از سیاق برمی آید در حقیقت نهی از هر عملی است که انسان را از نماز باز بدارد، حال چه خرید و فروش باشد، و چه عملی دیگر. و اگر نهی را مخصوص به خرید و فروش کرد، از این باب بوده که خرید و فروش روشن‌ترین مصداق اعمالی است که آدمی را از نماز باز می‌دارد. و معنای آیه این است که : ‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! وقتی در روز جمعه برای نماز جمعه اذان می‌گویند، تندتر بدوید، و برای رسیدن به نماز از خرید و فروش و هر عملی که شما را از نماز باز می‌دارد دست بردارید. و جمله (ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون) تشویق و تحریک مسلمانها به نماز و ترک بیعی است که بدان مامور شده‌اند. فاذا قضیت الصلوه فانتشروا فی الارض و ابتغوا من فضل الله… منظور از (قضاء صلوه) اقامه نماز جمعه، و تمام شدن آن است. و مراد از (انتشار در ارض) متفرق شدن مردم در زمین و مشغول شدن در کارهای روزانه برای به دست آوردن فضل خدا – یعنی رزق و روزی- است. و اگر در میان همه کارهای روزانه فقط طلب رزق را نام برد، برای این بود که مقابل ترک بیع در آیه قبلی واقع شود، لیکن از آنجایی که ما در آیه قبلی گفتیم که منظور از ترک بیع همه کارهایی است که آدمی را از نماز باز می‌دارد، لاجرم باید بگوییم منظور از طلب رزق هم همه کارهایی است که عطیه خدای تعالی را در پی دارد، چه طلب رزق و چه عیادت مریض، و یا سعی در برآوردن حاجت مسلمان ، و یا زیارت برادر دینی یا حضور در مجلس علم، و یا کارهایی دیگر از این قبیل. ۵ – جواز تجارت در حج از سوره بقره آیه ۱۹۸ جواز کسب و تجارت در حج قابل استفاده است: لیس علیکم جناح ان تبتغوا فضلا من ربکم فاذا افضتم من عرفـت… «بر شما گناهی نیست که (در سفر حج) از فضل پروردگارتان (روزی خویش) بجویید پس چون از عرفات کوچ نمودید خدا را در مشعر الحرام یاد کنید و یادش کنید که شما را که پیشتر از بیراهان بودید فرا راه آورد.» احکام تجارت و کسب و کار برداشت یاد شده بر این اساس است که «فضلا من ربکم» به معنای تجارت باشد. یـایها الذین ءامنوا لاتحلوا شعـئر الله ولاالشهر الحرام ولا الهدی ولا القلـئد ولا ءامین البیت الحرام یبتغون فضلا من ربهم ورضونا… «ای کسانی که ایمان آورده‌اید حرمت شعایر خدا و ماه حرام و قربانی بی نشان و قربانیهای گردن بنددار و راهیان بیت الحرام را که فضل و خشنودی پروردگار خود را می‌طلبند نگه دارید…» ۶ – جواز تجارت برای زن و مرد جواز تجارت و کسب و کار، برای زن و مرد مساوی است: … للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنسآء نصیب مما اکتسبن و سـلوا الله من فضله… «و زنهار آنچه را خداوند به (سبب) آن بعضی از شما را بر بعضی (دیگر) برتری داده آرزو مکنید برای مردان از آنچه (به اختیار) کسب کرده‌اند بهره‌ای است و برای زنان (نیز) از آنچه (به اختیار) کسب کرده‌اند بهره‌ای است و از فضل خدا درخواست کنید که خدا به هر چیزی داناست.» ویکی فقه، گردآوری : نیک صالحی عجیب ترین اتفاقات پیرامون ما ، از دیدن این ویدئوها شوکه می شوید ! متنوع ترین طالع بینی ها ر ا اینجا ببینید برچسب ها: اخبار مرتبط: تعقیبات نماز صبح ؛ مجموعه ای از اذکار و دعاهای مستحب پس از نماز صبح دعا روز جمعه ؛ ستایش خداوند، طلب آمرزش و درخواست رحمت و برکت دعا روز پنجشنبه ؛ طلب حاجت و مغفرت از خداوند و دعا برای تعجیل فرج امام زمان (عج) دعا روز چهارشنبه ؛ دعا و اعمال روز چهارشنبه ، جهت برکت و عزت دائمی نیکی ها...